Kafkas dilleri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Kafkasya'nın etnodilsel haritası

Kafkas dilleri, Kafkasya'da yaşayan halklarının konuştuğu dillere verilen genel addır. Bazı diller Kafkasya'nın yerel dilleri saylırken, bu diller dışında Kafkasya'da bu bölgenin yerlisi sayılmayan farklı dil ailelerinden diller de konuşulur.

Yerel diller[değiştir | kaynağı değiştir]

Kafkasya'nın yerel dil değişkelerinin gruplandığı üç dil ailesi mevcuttur:

Bu dilleri İber-Kafkas dilleri gibi adlar altında birlikte ele almayı öneren çalışmalar da yapılmıştır, ancak bu geniş ölçüde kabul edilmeyen bir teoridir. Aşağıda Kafkas dillerinin karşılaştırılması verilmiştir:

Türkçe Gürcüce Zan dili
(Lazca ve Megrelce)
Nah dilleri
(Çeçence ve İnguşça)
Dağıstan dilleri
(Avarca ve Lezgice)
Adigabze - Adigece
kedi kata katu cicig ketu chedu/chetu
cuma günü paraskevi paraske peraska - merem/bereskeshxo
şarap ğvino ğvini vino ğino sane, shaghir
gelin nusaida nusa nus nus nıse
saban gutani gutani guotan kutan pxhe'ash
kiraz bali buli bal bagli baliy arıse/shendırıghu

Diğer diller[değiştir | kaynağı değiştir]

Hint-Avrupa[değiştir | kaynağı değiştir]

Ermenice Kafkasya bölgesinde en yaygınca konuşulan Hint-Avrupa dilinden biridir ve Ermenilerin ana dilini oluşturur. Buna ek olarak Gürcistan'ın kuzeyinde yer alan tartışmalı Güney Osetya'da yaşayan Osetlerin dili Osetçe, Azerbaycan'da yaşayan Talışların ve Tatların konuştukları Talışça ve Tatça bu bölgede konuşulan İrani dillerdir. Az da olsa Pontus Rumcası konuşan kişi de bulunmaktadır. Bu diller dışında Slav dillerinden olan Rusça ve Ukraynaca'da Kafkasların Rusya kısmında anadil olarak, diğer bölgelerde ise yabancı dil olarak yaygınca konuşulmaktadır. Kafkasya'daki insanların üçte biri Rusça veya Ukraynaca konuşmaktadır.

Türki diller[değiştir | kaynağı değiştir]

Azerice Kakasya'da 9 milyon konuşuru ile konuşulan en dominant Türki dildir. Bu dile ek olarak Karaçay-Balkarca, Kumukça, Nogayca, Türkçe ve Türkmence de konuşulmaktadır.

Diğer[değiştir | kaynağı değiştir]

Kalmukça, Kafkasya'da konuşulan tek Moğol dilidir. Ayrıca bölgede Aramice kökenli Süryanice ve Bohtan dilleri de konuşulmaktadır. Bu semitik diller dışında Arapçanın bir lehçesi olan Şirvani Arapçası da Azerbaycan'ın bazı kısımlarında konuşulmaktadır.