Օլդոս Հաքսլի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Օլդոս Հաքսլի
անգլ.՝ Aldous Huxley
Aldous Huxley 1947.png
Ծննդյան անունանգլ.՝ Aldous Leonard Huxley
Ծնվել էհուլիսի 26, 1894(1894-07-26)[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11][12][13][14][12][15][16][17]
ԾննդավայրԳոդալմինգ, Սյուրեյ, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն
Վախճանվել էնոյեմբերի 22, 1963(1963-11-22)[1][2][3][4][6][7][8][9][10][11][12][13][14][12][15][16][17] (69 տարեկանում)
Վախճանի վայրԼոս Անջելես, ԱՄՆ[2]
Մասնագիտությունբանաստեղծ, վիպասան, փիլիսոփա, սցենարիստ, պրոֆեսոր, գիտաֆանստաստիկ գրող, արձակագիր և գրող
Լեզուանգլերեն[1]
ՔաղաքացիությունFlag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն
ԿրթությունԲալիոլ քոլեջ և Իթըն քոլեջ
Ուշագրավ աշխատանքներԳեղեցիկ նոր աշխարհ, Ժամանակը պիտի կանգ առնի, The Art of Seeing?, Վերադարձ դեպի գեղեցիկ նոր աշխարհ, The Doors of Perception?, The Perennial Philosophy?, Կղզի, Դրախտ և դժոխք, After Many a Summer?, Ends and Means?, The Devils of Loudun?, Grey Eminence?, Ape and Essence?, hay grer, Beyond the Mexique Bay?, Crome Yellow?, Eyeless in Gaza?, Literature and Science?, Music at Night?, Science, Liberty and Peace?, The Crows of Pearblossom?, The Genius and the Goddess?, Those Barren Leaves?, Who Are We?? և Point Counter Point?
ԱշխատավայրÉcrits de Paris? և Դյուկի համալսարան
ՊարգևներՋեյմս Թայթ Բլեքի անվան գրական մրցանակ
ԱմուսինԼաուրա Հաքսլի և Maria Huxley?
Համատեղ ապրողNancy Cunard?
ԶավակներՄեթյու Հաքսլի
Aldous Huxley signature.svg
Կայքhuxley.net
Aldous Huxley Վիքիպահեստում

Օլդոս Լեոնարդ Հաքսլի (անգլ.՝ Aldous Huxley, հուլիսի 26, 1894(1894-07-26)[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11][12][13][14][12][15][16][17], Գոդալմինգ, Սյուրեյ, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - նոյեմբերի 22, 1963(1963-11-22)[1][2][3][4][6][7][8][9][10][11][12][13][14][12][15][16][17], The time allocated for running scripts has expired.), անգլիացի արձակագիր, բանաստեղծ։ Հեղինակ է մոտ հինգ տասնյակ գրքի, որոնցից ամենահայտնիներն են «Չքնաղ նոր աշխարհ» (անգլ.՝ Brave New World, 1932) նշանավոր հակաուտոպիստական երգիծական վեպը և «Իմացության դարպասները» (անգլ.՝ The Doors of Perception, 1954) փիլիսոփայական֊փաստագրական երկը, որտեղ նա նկարագրում է փսիխոդելիկներ օգտագործելու իր փորձառությունը։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավարտել է Օքսֆորդի համալսարանը (1921)։ Եղել է գրական ու թատերական քննադատ։ Գրական գործունեությունն սկսել է բանաստեղծությունների ժողովածուներով (1916 և 1918), որոնցում ժխտում է իրական աշխարհի գեղեցկությունն ու ներդաշնակությունը։ «Դեղին Քրոմը» (1921), «Խեղկատակների շուրջպար» (1923) և «Կոնտրապունկտ» (1928) վեպերում մերկացրել է կեղծ մտավորականության երեսպաշտությունը, հոգեկան սնանկությունը։

Անձնական կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հաքսլին ամուսնացել է բելգիուհի Մարիա Նիսի հետ (1899 սեպտեմբերի 10 - 1955 փետրվարի 12) 1919 թվականին։ 1920 թվականին ծնվել է նրանց որդի Մեթյուն, որը դարձավ հայտնի համաճարակաբան[18]։ 1955 թվականին Մարիան մահացավ կրծքի քաղցկեղից[19]։

1956 թվականին Հաքսլին ամուսնացավ գրող Լորա Արչերի հետ (1911-2007)։

Չնայած միստիցիզմի հանդեպ հետաքրքրությանը՝ Հաքսլին իրեն համարում էր ագնոստիկ[20]։

Հաքսլիի պահպանված ձեռագրերի մեծ մասը գտնվում են Լոս Անջելեսի Կալիֆորնիական համալսարանում[21]։ Որոշ ձեռագրեր գտնվում են Սթենֆորդի համալսարանի գրադարանում[22]

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Դեղին Քրոմը», Crome Yellow — 1921
  • «Այս անպտուղ տերևները» Those Barren Leaves — 1925
  • «Չքնաղ նոր աշխարհ», Brave New World — 1932 (հայերեն հրատարակվել է 2017 թ․, Զանգակ հրատարակչության կողմից, Լիլիթ Հայրապետյանի թարգմանությամբ)
  • «Կույրը Գազայում», Eyeless in Gaza — 1936
  • «Շատ տարիներ անց», After Many a Summer Dies the Swan — 1939
  • «Ինչպես վերականգնել տեսողությունը», The Art of Seeing — 1943
  • «Time Must Have a Stop», — 1945
  • «Հավերժական փիլիսոփայություն», — 1946
  • «Հանճար և աստվածուհի» — 1955
  • «Դրախտ և դժոխք», Heaven and Hell — 1956
  • «Վերադարձ դեպի գեղեցիկ նոր աշխարհ», Brave New World Revisited — 1958
  • «Կղզի», Island — 1962

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
    <a href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly9oeS53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvPGEgY2xhc3M9"external free" href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly93aWtpZGF0YS5vcmcvd2lraS9UcmFjazpRNTQ4Mzc">https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly9oeS53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvPGEgY2xhc3M9"external free" href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly93aWtpZGF0YS5vcmcvd2lraS9UcmFjazpRMTk5Mzg5MTI">https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a>
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118555081 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
    <a href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly9oeS53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvPGEgY2xhc3M9"external free" href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly93aWtpZGF0YS5vcmcvd2lraS9UcmFjazpRMjczMDI">https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly9oeS53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvPGEgY2xhc3M9"external free" href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly93aWtpZGF0YS5vcmcvd2lraS9UcmFjazpRMzA0MDM3">https://wikidata.org/wiki/Track:Q304037"></a><a href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly9oeS53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvPGEgY2xhc3M9"external free" href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly93aWtpZGF0YS5vcmcvd2lraS9UcmFjazpRMjU2NTA3">https://wikidata.org/wiki/Track:Q256507"></a><a href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly9oeS53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvPGEgY2xhc3M9"external free" href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly93aWtpZGF0YS5vcmcvd2lraS9UcmFjazpRMTcwMTA5">https://wikidata.org/wiki/Track:Q170109"></a><a href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly9oeS53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvPGEgY2xhc3M9"external free" href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly93aWtpZGF0YS5vcmcvd2lraS9UcmFjazpRMzY1Nzg">https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a>
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 SNAC — 2010.
    <a href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly9oeS53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvPGEgY2xhc3M9"external free" href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly93aWtpZGF0YS5vcmcvd2lraS9UcmFjazpRMjk4NjEzMTE">https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a>
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Internet Broadway Database — 2000.
    <a href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly9oeS53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvPGEgY2xhc3M9"external free" href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly93aWtpZGF0YS5vcmcvd2lraS9UcmFjazpRMzE5NjQ">https://wikidata.org/wiki/Track:Q31964"></a>
  5. 5,0 5,1 Schellenberg W., Schutzstaffel Sonderfahndungsliste G.B.Schutzstaffel, 1940.
    <a href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly9oeS53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvPGEgY2xhc3M9"external free" href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly93aWtpZGF0YS5vcmcvd2lraS9UcmFjazpRMjIyNDc4OQ">https://wikidata.org/wiki/Track:Q2224789"></a><a href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly9oeS53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvPGEgY2xhc3M9"external free" href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly93aWtpZGF0YS5vcmcvd2lraS9UcmFjazpRNTc3ODE">https://wikidata.org/wiki/Track:Q57781"></a><a href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly9oeS53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvPGEgY2xhc3M9"external free" href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly93aWtpZGF0YS5vcmcvd2lraS9UcmFjazpRNDQ2ODc">https://wikidata.org/wiki/Track:Q44687"></a>
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Itaú Cultural Enciclopédia Itaú CulturalSão Paulo: Itaú Cultural, 1987. — ISBN 978-85-7979-060-7
    <a href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly9oeS53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvPGEgY2xhc3M9"external free" href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly93aWtpZGF0YS5vcmcvd2lraS9UcmFjazpRMTc0">https://wikidata.org/wiki/Track:Q174"></a><a href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly9oeS53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvPGEgY2xhc3M9"external free" href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly93aWtpZGF0YS5vcmcvd2lraS9UcmFjazpRMTAzMDQyNjM">https://wikidata.org/wiki/Track:Q10304263"></a><a href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly9oeS53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvPGEgY2xhc3M9"external free" href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly93aWtpZGF0YS5vcmcvd2lraS9UcmFjazpRNDE1OTk5ODQ">https://wikidata.org/wiki/Track:Q41599984"></a>
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Nationalencyklopedin — 1999.
    <a href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly9oeS53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvPGEgY2xhc3M9"external free" href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly93aWtpZGF0YS5vcmcvd2lraS9UcmFjazpRMTE2NTUzOA">https://wikidata.org/wiki/Track:Q1165538"></a>
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
    <a href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly9oeS53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvPGEgY2xhc3M9"external free" href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly93aWtpZGF0YS5vcmcvd2lraS9UcmFjazpRNjMwNTY">https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056"></a>
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
    <a href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly9oeS53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvPGEgY2xhc3M9"external free" href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly93aWtpZGF0YS5vcmcvd2lraS9UcmFjazpRMjYyOTE2NA">https://wikidata.org/wiki/Track:Q2629164"></a>
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 International Music Score Library Project — 2006.
    <a href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly9oeS53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvPGEgY2xhc3M9"external free" href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly93aWtpZGF0YS5vcmcvd2lraS9UcmFjazpRNjU5MzAwOQ">https://wikidata.org/wiki/Track:Q6593009"></a><a href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly9oeS53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvPGEgY2xhc3M9"external free" href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly93aWtpZGF0YS5vcmcvd2lraS9UcmFjazpRNTIzNjYw">https://wikidata.org/wiki/Track:Q523660"></a>
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 Discogs — 2000.
    <a href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly9oeS53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvPGEgY2xhc3M9"external free" href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly93aWtpZGF0YS5vcmcvd2lraS9UcmFjazpRNTA0MDYz">https://wikidata.org/wiki/Track:Q504063"></a>
  12. 12,0 12,1 12,2 12,3 12,4 12,5 12,6 12,7 12,8 12,9 NooSFere — 1999.
    <a href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly9oeS53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvPGEgY2xhc3M9"external free" href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly93aWtpZGF0YS5vcmcvd2lraS9UcmFjazpRMzM0MzM4OQ">https://wikidata.org/wiki/Track:Q3343389"></a>
  13. 13,0 13,1 13,2 13,3 13,4 filmportal.de — 2005.
    <a href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly9oeS53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvPGEgY2xhc3M9"external free" href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly93aWtpZGF0YS5vcmcvd2lraS9UcmFjazpRMTU3MDY4MTI">https://wikidata.org/wiki/Track:Q15706812"></a>
  14. 14,0 14,1 14,2 14,3 14,4 Munzinger-Archiv — 1913.
    <a href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly9oeS53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvPGEgY2xhc3M9"external free" href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly93aWtpZGF0YS5vcmcvd2lraS9UcmFjazpROTc0MzUy">https://wikidata.org/wiki/Track:Q974352"></a>
  15. 15,0 15,1 15,2 15,3 15,4 Brockhaus Enzyklopädie
    <a href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly9oeS53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvPGEgY2xhc3M9"external free" href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly93aWtpZGF0YS5vcmcvd2lraS9UcmFjazpRMjM3MjI3">https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a>
  16. 16,0 16,1 16,2 16,3 16,4 Czech National Authority Database
    <a href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly9oeS53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvPGEgY2xhc3M9"external free" href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly93aWtpZGF0YS5vcmcvd2lraS9UcmFjazpRMTM1NTA4NjM">https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a>
  17. 17,0 17,1 17,2 17,3 17,4 Store norske leksikon — 1978.
    <a href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly9oeS53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvPGEgY2xhc3M9"external free" href="https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly93aWtpZGF0YS5vcmcvd2lraS9UcmFjazpRNzQ2MzY4">https://wikidata.org/wiki/Track:Q746368"></a>
  18. The time allocated for running scripts has expired.
  19. The time allocated for running scripts has expired.
  20. The time allocated for running scripts has expired.
  21. The time allocated for running scripts has expired.
  22. The time allocated for running scripts has expired.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

The time allocated for running scripts has expired.

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 328 CC-BY-SA-icon-80x15.png